ข้อปฏิบัติความปลอดภัยในการเที่ยวถ้ำ ไม่รบกวนค้างคาวและสัตว์ป่า เพื่อเที่ยวสนุกและปลอดภัยไปพร้อมกัน

          การเที่ยวถ้ำ เป็นโอกาสดีในการสัมผัสธรรมชาติและสัตว์ป่าอย่างใกล้ชิด แต่เพื่อความสนุกและปลอดภัย ควรปฏิบัติตามข้อควรระวังพื้นฐาน เช่น ไม่จับ ไม่รบกวนค้างคาวและสัตว์ป่า ซึ่งนอกจากช่วยรักษาสมดุลของระบบนิเวศแล้ว ยังเป็นการลดความเสี่ยงต่อการรับเชื้อไวรัสบางชนิด เช่น ไวรัสนิปาห์ ทำให้ทุกก้าวของการสำรวจถ้ำเต็มไปด้วยความประทับใจอย่างปลอดภัยทั้งตัวคุณและสัตว์ป่า ว่าแต่จะมีข้อปฏิบัติอย่างไรบ้าง ? ตามมาดูกัน

ภาพจาก : Mercedess / shutterstock.com

เที่ยวถ้ำและไวรัสนิปาห์  เกี่ยวกันยังไง

          ไวรัสนิปาห์ (Nipah virus) เป็นเชื้อไวรัสชนิดร้ายแรงที่สามารถติดต่อจากสัตว์สู่คนได้ หนึ่งในแหล่งธรรมชาติที่พบไวรัสนี้คือ ค้างคาวผลไม้ (fruit bats) ซึ่งมักอาศัยอยู่ในถ้ำหรือพื้นที่ป่า

          ดังนั้น การเที่ยวถ้ำที่มีค้างคาวอาศัยอยู่โดยไม่ระมัดระวัง อาจทำให้ผู้มาเยือนสัมผัสโดยตรงกับค้างคาว หรือโดนของเหลว/มูลของค้างคาว ซึ่งเป็นช่องทางเสี่ยงในการติดเชื้อไวรัสนิปาห์

ค้างคาวผลไม้ มีในไทยไหม

          ค้างคาวผลไม้มีในประเทศไทย เป็นสัตว์ป่าที่พบได้ทั่วไปในป่า ทุ่งนา และบางครั้งก็อาศัยอยู่ใกล้ชุมชน รวมถึงถ้ำ ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติของพวกมัน ค้างคาวผลไม้ไทยมีหลายชนิด เช่น ค้างคาวผลไม้หัวสิงห์ (Flying fox) และ ค้างคาวผลไม้ตัวใหญ่ (Large fruit bat)

          ค้างคาวผลไม้กินผลไม้เป็นหลัก เช่น ทุเรียน มะม่วง ลิ้นจี่ และผลไม้ป่าต่าง ๆ พวกมันช่วย กระจายเมล็ดพันธุ์และรักษาสมดุลระบบนิเวศ ทำให้ต้นไม้และป่าเจริญเติบโต และแม้ว่าจะดูเป็นสัตว์น่ารัก แต่ ค้างคาวผลไม้ก็สามารถเป็นพาหะของไวรัสบางชนิดอย่างไวรัสนิปาห์นั่นเอง

ข้อปฏิบัติความปลอดภัย ในการเที่ยวถ้ำ

         การเที่ยวถ้ำค้างคาวหรือถ้ำในวัดเป็นประสบการณ์ที่น่าตื่นเต้น แต่เพราะถ้ำเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าและอาจมีเชื้อโรคที่เรามองไม่เห็น เพื่อให้การเที่ยวครั้งนี้สนุกและปลอดภัยต่อสุขภาพ เราเลยแนะนำลิสต์ข้อควรปฏิบัติที่สายลุยต้องรู้ ได้แก่

ภาพจาก : กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช / x @pr_prdnp

1. เตรียมชุดให้พร้อมก่อนเข้าถ้ำ

• สวมเสื้อแขนยาว กางเกงขายาว และรองเท้าหุ้มส้น เพื่อป้องกันการสัมผัสกับมูลค้างคาวหรือสิ่งสกปรกโดยตรง

• สวมหน้ากากอนามัย (หรือใช้ผ้าคลุมใบหน้า), ใส่หมวก, ถุงมือ และแว่นตา เพื่อป้องกันฝุ่นและละอองต่าง ๆ 

• หากมีแผลตามร่างกาย ต้องปิดพลาสเตอร์ให้มิดชิดก่อนเข้า

2. ข้อห้ามขณะอยู่ในถ้ำ

• เลี่ยงการสัมผัสใบหน้า ระหว่างอยู่ในถ้ำ อย่าเพิ่งแคะแกะเกา หรือสัมผัส ตา จมูก ปาก และระวังอย่าให้เกิดบาดแผลใหม่ระหว่างเดิน

• ห้ามจับ ฆ่า หรือนำค้างคาว (และสัตว์อื่น ๆ เช่น หนูถ้ำ) มาประกอบอาหารเด็ดขาด

• ไม่ควรดื่มน้ำหรือกินอาหารในถ้ำ หากหิวให้รอออกมาด้านนอก ถอดชุดป้องกัน และล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาดก่อนทานครับ

3. เมื่อออกจากถ้ำแล้ว

• ทำความสะอาดทันที โดยการซักเสื้อผ้าที่ใส่เข้าถ้ำให้สะอาด และถ้าใครไม่ได้สวมรองเท้าหุ้มส้น (เช่น ใส่รองเท้าแตะ) ให้รีบล้างเท้าด้วยสบู่ทันทีหลังออกมา

• หากภายใน 2 สัปดาห์ หลังเที่ยวถ้ำ มีอาการป่วยหรือมีบาดแผล ต้องรีบพบแพทย์ พร้อมแจ้งประวัติว่าเพิ่งไปเที่ยวถ้ำค้างคาวมา เพื่อให้หมอประเมินความเสี่ยงจากสารคัดหลั่ง (น้ำลาย, ฉี่, ขี้ค้างคาว) ได้แม่นยำ

          *** รู้หรือไม่ : ค้างคาวคือฮีโร่ตัวจริงของระบบนิเวศ ! พวกเขาช่วยกำจัดแมลงและกระจายเมล็ดพันธุ์พืช การที่เราเที่ยวอย่างระมัดระวัง ไม่รบกวนถิ่นที่อยู่ของพวกเขา คือการอยู่ร่วมกันอย่างพึ่งพาอาศัยกันที่ยั่งยืนที่สุด หมายเหตุ : ข้อมูลอาจมีการเปลี่ยนแปลงกรุณาตรวจสอบอีกครั้ง

บทความ ที่เที่ยวถ้ำ เที่ยวถ้ำ ไว้รัสนิปาห์ อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

• 12 ถ้ำสุดอลังการในไทย ที่ต้องไปเยือนสักครั้ง

• อุทยานแห่งชาติลำคลองงู เปิดแหล่งท่องเที่ยวถ้ำนกนางแอ่น ประจำปี 2569

• ถ้ำทะลุถ้ำ แก่งคอย-มวกเหล็ก จ.สระบุรี สัมผัส Grand Moment ถ้ำล้านปีใต้พิภพ

• ไวรัสนิปาห์ โรคติดต่ออันตราย เป็นแล้วยังไม่มียาใดรักษาได้ !

ขอบคุณข้อมูลและภาพจาก : x @pr_prdnp, เฟซบุ๊ก กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

ประเด็นที่เกี่ยวข้อง บุคคลที่เกี่ยวข้อง สถานที่ที่เกี่ยวข้อง ประเด็นที่เกี่ยวข้อง